İneklerde Kuş Gribinin Yayılması, İnsanlar İçin Tehlikeli Mi?

H5N1 virüsü (Kuş Gribi) ilk olarak 1996 yılında Çin’in Guangdong eyaletinde bir pazardaki kazlarda ortaya çıktı. O zamandan beri dünya çapında tavukların ve yabani kuşların enfekte olduğu çeşitli salgınlar meydana geldi. Covid-19 dünyayı kasıp kavururken, kuş gribine yol açan H5N1 virüsü de hızla yayılmaya başladı ve hem kümes hayvanlarının hem de yabani milyonlarca kuşun ölümüne yol açtı.

Mart ayında Amerika Birleşik Devleti’ndeki (Teksas ve Kansas’taki) çiftçiler ineklerinin iştahsız olduğunu ve daha az süt ürettiğini bildirmeye başladı. Ardından hayvanların H5N1 testleri pozitif çıktı. Bunlar sadece tesadüfi bulaşma sonucu ortaya çıkan münferit vakalar değildi; inekler virüsü birbirlerine bulaştırıyordu.

İneklerde Görülen Virüs ve İnsanlar Arasındaki Etkileşim

Mart ayından bu yana H5N1’in ABD’nin 9 eyaletindeki inek popülasyonları arasında görüldüğü teyit edildi. Bilim insanları hala virüsün nasıl yayıldığını tespit etmeye çalışıyor. İneklerin sütte yüksek seviyelerde virüs taşıdığı gözlemleniyor.

Teksas’ta bir tarım işçisinin semptom göstermeye başlaması ve virüsün mutasyona uğrayarak memeli hücrelerine daha iyi adapte olduğunun belirlenmesi endişe verici bir durumu ortaya koyuyor. Şu aşamada H5N1’in insanlara bulaştığına dair bir belirti olmamakla birlikte, virüsün insanlara yaklaşma süreci dikkatle izleniyor.

İnsanlar Arasında H5N1 Virüsünün Bulaşma Durumu

Virüs hayvanlardan insanlara çok nadir bulaşıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2003’ten 2024’e kadar 23 ülkede insanlar arasında 889 H5N1 vakası tespit edildiğini kaydediyor. İngiltere’deki ineklerde bildirilmiş herhangi bir H5N1 vakası bulunmuyor.

İngiltere’nin güçlü hayvan sağlığı sistemleri sayesinde hastalık özelliklerindeki değişiklikleri izlemek ve takip etmek için iyi bir altyapıya sahip olduğu belirtiliyor. Bilim insanları, virüsün mutasyona uğrayıp insanlar arasında yayılma potansiyeli konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Bu konuda Türkiye’de de Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na önemli görevler düşüyor.

Kaynak: HORECA TREND ve BBC