Hane Bütçesinden Dışarıda Yemeye Ne Kadar Gidiyor? Gelir Gruplarına Göre Lokanta ve Konaklama Harcaması
TÜİK verilerine göre haneler 2025'te tüketim harcamalarının yüzde 6,9'unu lokanta ve konaklama hizmetlerine ayırdı. Pay, en düşük gelir grubunda yüzde 3,2, en yüksek gelir grubunda yüzde...
TÜİK verilerine göre Türkiye’de haneler 2025’te tüketim harcamalarının yüzde 6,9’unu lokantalar ve konaklama hizmetlerine ayırdı. Bu oran, 2002’den bu yana yayımlanan serinin en yüksek değeri. En yüksek gelirli yüzde 20’lik grupta pay yüzde 8,3’e çıkarken en düşük gelirli grupta yüzde 3,2’de kaldı.
İçerik Tablosu
Haneler bütçelerinin ne kadarını dışarıda yemeye ve konaklamaya ayırıyor? Bu sorunun resmi yanıtı, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Hanehalkı Bütçe Araştırması’na dayanan Hanehalkı Tüketim Harcaması istatistikleri. TÜİK 2025 sonuçlarını 2 Haziran 2026’da yayımladı. HT Veri, lokanta ve konaklama harcamalarının payını gelir gruplarına göre ve 2002’ye uzanan seriyle inceledi.
Haneler dışarıda yemeye ne kadar harcıyor?
TÜİK’in sınıflamasında “lokantalar ve konaklama hizmetleri” kalemi; restoran, lokanta, kafe ve benzeri yeme-içme hizmetleri ile otel ve diğer konaklama harcamalarını birlikte kapsıyor. TÜİK bu kalemi yeme-içme ve konaklama olarak ayrı yayımlamıyor.
- Pay: Haneler 2025’te toplam tüketim harcamalarının yüzde 6,9’unu bu kaleme ayırdı. Oran 2024’te yüzde 6,6’ydı.
- Tutar: Hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 64.104 TL oldu. Bunun 4.398 TL’si lokanta ve konaklama hizmetlerine gitti. 2024’te bu tutar 2.972 TL’ydi.
- Gıda ile kıyas: Evde tüketilen gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 17,3, aylık tutarı 11.110 TL oldu. Haneler gıdaya harcadıkları her 100 TL’ye karşılık 39,6 TL’yi dışarıda yeme ve konaklamaya ayırdı. Bu oran 2024’te 36,3 TL’ydi.
Tutarlar cari fiyatlarla verilmiştir; enflasyondan arındırılmamıştır. Lokanta ve konaklama harcaması bir yılda nominal olarak yüzde 48,0, gıda harcaması yüzde 35,8 arttı. Bu fark, lokanta fiyatlarının daha hızlı artmasından, hanelerin dışarıda daha sık yemesinden ya da ikisinden birden kaynaklanıyor olabilir; harcama verisi bu ikisini ayırmıyor.
Gelir arttıkça dışarıda yemenin payı yükseliyor
Haneler gelirlerine göre beş eşit gruba ayrıldığında belirgin bir merdiven ortaya çıkıyor. En düşük gelirli yüzde 20’lik grup tüketim harcamasının yüzde 3,2’sini lokanta ve konaklamaya ayırırken bu oran ikinci grupta yüzde 4,9’a, üçüncü grupta yüzde 6,3’e, dördüncü grupta yüzde 7,1’e ve en yüksek gelirli grupta yüzde 8,3’e çıkıyor.
Gıdada tablo tersine dönüyor. En düşük gelirli haneler bütçelerinin yüzde 29,2’sini gıdaya ayırırken en yüksek gelirli hanelerde bu pay yüzde 12,4. Sonuç olarak en düşük gelir grubunda gıdaya harcanan her 100 TL’ye karşılık dışarıda yeme ve konaklamaya 10,9 TL gidiyor. En yüksek gelir grubunda bu tutar 67,0 TL.
Paylar her grubun kendi harcaması içindeki oranı gösteriyor. Yüksek gelirli hanelerin toplam harcaması daha büyük olduğu için tutar farkı, oran farkından daha geniştir. Otel, restoran ve catering işletmeleri açısından bu dağılım, sektör talebinin önemli bölümünün üst gelir gruplarından geldiğine işaret ediyor.
2002’den bu yana seyir
Lokanta ve konaklamanın hane bütçesindeki payı 2002’de yüzde 4,4’tü. Pay 2010’ların başında yüzde 5-6 bandına yükseldi ve 2018-2019’da yüzde 6,5’e ulaştı. 2020 ve 2021 yıllarına ait sonuç TÜİK’in tablosunda yer almıyor. 2022’de pay yüzde 5,8’e geriledi, ardından 2023’te yüzde 5,9, 2024’te yüzde 6,6 ve 2025’te yüzde 6,9 oldu.
Aynı dönemde gıdanın payı yüzde 26,7’den yüzde 17,3’e indi. 2022’de yüzde 22,9’a çıkan gıda payı, son üç yılda her yıl geriledi.
Veri tablosu: Gelir gruplarına göre harcama payları (%)
| Gelir grubu | Lokanta ve konaklama 2024 | Lokanta ve konaklama 2025 | Gıda 2024 | Gıda 2025 |
|---|---|---|---|---|
| 1. %20 (en düşük gelir) | 3,3 | 3,2 | 30,4 | 29,2 |
| 2. %20 | 4,8 | 4,9 | 24,8 | 23,1 |
| 3. %20 | 5,8 | 6,3 | 20,6 | 19,2 |
| 4. %20 | 6,7 | 7,1 | 17,1 | 16,8 |
| 5. %20 (en yüksek gelir) | 8,0 | 8,3 | 12,8 | 12,4 |
| Türkiye | 6,5 | 6,9 | 18,1 | 17,3 |
Veri setini indir (CSV; 2002-2025 yıllık seri, 2024-2025 gelir grupları, aylık ortalama tutarlar)
Bu rakamları okurken
- Sınıflama değişti: TÜİK 2022’den itibaren COICOP 2018 sınıflamasını kullanıyor; önceki yıllar ECOICOP ile hesaplandı. TÜİK, iki sınıflama arasındaki dönüşüm nedeniyle ana gruplar arasında küçük kaymalar olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle 2019 öncesi ile 2022 sonrası arasındaki küçük farklar dikkatle yorumlanmalı.
- Seride boşluk var: TÜİK’in yıllık tablosunda 2020 ve 2021 yılları yer almıyor.
- Yeme-içme ve konaklama birlikte: Kalem otel ve tatil harcamalarını da içeriyor. Yalnızca restoran ve kafe harcamasını gösteren ayrı bir rakam bültende yok.
- Cari fiyatlar: TL tutarlar enflasyondan arındırılmamıştır; yıllar arası tutar karşılaştırması reel artışı göstermez.
Yöntem notu
Veriler, TÜİK Hanehalkı Tüketim Harcaması 2025 bülteninin “Hanehalkı tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı, 2002-2025”, “Harcama türlerine göre toplam, hanehalkı başına ve eşdeğer fert başına aylık ortalama tüketim harcamasının dağılımı” ve “Gelire göre sıralı %20’lik gruplarda tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı” tablolarından alınmıştır. Gelir grupları, TÜİK’in hanehalklarını gelire göre sıralayarak oluşturduğu yüzde 20’lik dilimlerdir. “Gıdaya harcanan 100 TL başına dışarıda yeme” oranı, nominal artışlar ve tablodaki yuvarlamalar HORECA TREND tarafından hesaplanmıştır. Erişim tarihi: 30 Ekim 2026.
Kaynak: TÜİK, Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026 · Veri dönemi: 2025 (yıllık seri 2002-2025)
Not: Bu içerikteki analiz ve grafikler, HORECA TREND kaynak gösterilerek ve değiştirilmeden paylaşılabilir (CC BY-ND 4.0). Ham veriler ilgili kaynak kuruma aittir.
İlk yorumu siz yapın...