UHT
UHT, sütün sürekli akış hâlinde en az 135 °C'de kısa süre ısıtılıp aseptik koşullarda ambalajlandığı, oda sıcaklığında saklanabilen ürün sağlayan işlemdir.
UHT (İng. ultra-high temperature; Türkçede “uzun ömürlü” süt olarak da bilinir), sütün sürekli akış hâlinde en az 135 °C’de kısa süreli ısıl işlemden geçirildiği ve aseptik koşullarda ambalajlanarak oda sıcaklığında saklanabilir hâle getirildiği yüksek sıcaklık işlemidir.
UHT ne demek?
UHT, İngilizce “ultra yüksek sıcaklık” ifadesinin kısaltmasıdır. Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12) UHT’yi, sütün sürekli akışını içeren ve en az 135 °C’de uygun bir süre uygulanan yüksek sıcaklık işlemi olarak tanımlar. Tebliğe göre bu işlem, aseptik koşullarda kapatılmış ambalaj oda sıcaklığında saklandığında üründe canlı mikroorganizma kalmamasını sağlamalıdır. UHT süt de UHT işleminden sonra aseptik koşullarda ambalajlanan içme sütüdür.
Pastörize, UHT ve sterilize süt
| Tür | Tebliğdeki işlem | Saklama |
|---|---|---|
| Pastörize süt | En az 72 °C’de 15 sn veya en az 63 °C’de 30 dk; ardından 6 °C’nin altına soğutma | Soğuk zincir |
| UHT süt | Sürekli akışta en az 135 °C, kısa süre; aseptik ambalaj | Açılmadan oda sıcaklığı |
| Sterilize süt | Hermetik ambalajlı üründe ör. en az 115 °C’de 13 dk veya 121 °C’de 3 dk | Açılmadan oda sıcaklığı |
UHT ile sterilize süt arasındaki temel fark, UHT’de sütün ambalajlanmadan önce akış hâlinde kısa süre ısıtılması, sterilizasyonda ise ürünün ambalajı içinde daha uzun süre ısıl işlem görmesidir.
Operasyon notu
UHT süt ve krema, kapalı ambalajda oda sıcaklığında depolanabildiği için otel, catering ve kafe depolarında stok yönetimini kolaylaştırır. Ancak ambalaj açıldıktan sonra ürün buzdolabında saklanmalı ve üreticinin belirttiği sürede tüketilmelidir.
Örnek: “Otelin oda servisinde mini UHT süt porsiyonları kullanılıyor.”
İlgili terimler
Kaynak: Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12), Resmî Gazete 27.02.2019/30699


