Sote
Sote, küçük doğranmış malzemenin az yağda, yüksek ateşte ve sürekli hareket ettirilerek kısa sürede pişirilmesi tekniği ve bu şekilde yapılan yemektir.
Sote (Fr. sauté), küçük parçalara doğranmış et, sebze veya mantar gibi malzemelerin az miktarda yağda, yüksek ateşte ve tava sallanarak ya da karıştırılarak kısa sürede pişirilmesi tekniği ve Türk mutfağında bu yöntemle hazırlanan yemeğin adıdır.
Sote ne demek?
Merriam-Webster’e göre sözcük, Fransızca “zıplamak” anlamındaki sauter fiilinin geçmiş zaman ortacından gelir; ad, tavada sıçratılarak çevrilen malzemeye gönderme yapar. TDK ise sözcüğü daha çok Türk mutfağındaki yemek anlamıyla tanımlar: küçük doğranmış et, ciğer, böbrek veya mantarın yağda hafifçe kavrulduktan sonra domates, biber gibi malzemelerle pişirilmesiyle yapılan yemek.
Tekniğin temel kuralları
- Isı: Tava ve yağ, malzeme eklenmeden önce iyice ısınmalıdır; aksi hâlde malzeme suyunu bırakıp haşlanır.
- Miktar: Tava aşırı doldurulmaz; kalabalık tava sıcaklığı düşürür ve kızarmayı engeller.
- Boyut: Parçalar eşit ve küçük doğranır ki aynı sürede pişsin.
- Yağ: Yüksek ısıya dayanıklı bir yağ ya da sade yağ tercih edilir.
Klasik mutfakta bu iş için kenarları alçak, geniş tabanlı sautoir ve kenarları eğimli sauteuse tavalar kullanılır. Sote sırasında tavanın dibinde oluşan kızarmış tortu, şarap veya et suyuyla çözülerek (deglaze) hızlı bir sosa dönüştürülebilir.
Restoran mutfaklarında sote, à la minute (siparişle) pişirilen yemeklerin temel yöntemlerinden biridir ve sıcak hat (sauté istasyonu) ayrı bir chef de partie sorumluluğunda olabilir.
Örnek: “Tavuk sote, siparişle birlikte iki dakikada yüksek ateşte hazırlanıyor.”
İlgili terimler
Kaynak: Merriam-Webster Dictionary; TDK Güncel Türkçe Sözlük


