Tartar
Tartar, çiğ etin ya da balığın çok ince kıyılıp baharat ve soslarla tatlandırılarak pişirilmeden servis edildiği yemektir.
Tartar (Fr. tartare; İng. tartare), çiğ dana etinin ya da somon, ton balığı gibi balıkların bıçakla çok ince kıyılıp hardal, kapari, arpacık soğanı, otlar ve baharatlarla tatlandırılarak pişirilmeden servis edildiği yemek ve bu hazırlama biçimidir.
Tartar ne demek?
Merriam-Webster “steak tartare”ı “bol baharatlı, çiğ yenen kıyılmış sığır eti” olarak tanımlar. Fransızca tartare sözcüğü Larousse’a göre sıfat olarak “Tartarya’ya ait” anlamına gelir; Tartarya, tarihsel olarak Tatarların yaşadığı bölgeye verilen addır. Adın yemeğe nasıl geçtiğine dair anlatılar çeşitlidir ve kesinlik taşımaz.
Klasik dana tartarı (steak tartare) genellikle üzerinde çiğ yumurta sarısıyla, kızarmış ekmek ya da patatesle sunulur. Günümüz restoranlarında ise “tartar” adı somon, ton, levrek hatta pancar veya domates gibi sebzelerle hazırlanan, ince kıyılmış ve çiğ (ya da pişirilmemiş gibi) sunulan tabaklar için de kullanılır. Bunu, mayonez bazlı “tartar sos” (sauce tartare) ile karıştırmamak gerekir.
Gıda güvenliği ve operasyon
Tartar pişirme aşaması olmayan bir ürün olduğu için hammaddenin tazeliği, güvenilir tedarikçi, soğuk zincirin kesintisiz korunması ve kesme tahtası, bıçak gibi ekipmanların ayrılması kritik önemdedir. Et ve balık sipariş üzerine kıyılmalı, önceden hazırlanıp uzun süre bekletilmemelidir. Çiğ balık kullanımında işletmenin tabi olduğu mevzuat ve HACCP planı esas alınmalıdır; menüde ürünün çiğ olduğunun belirtilmesi de iyi bir uygulamadır.
Örnek: “Dana tartarı sipariş üzerine bıçakla kıyılıp, kapari ve dijon hardalıyla masada harmanlanıyor.”


