Bitkisel Süt
Bitkisel süt, yulaf, badem, soya, hindistan cevizi gibi bitkisel hammaddelerden üretilen ve kahvede inek sütüne alternatif olarak kullanılan içeceklerdir.
Bitkisel süt, yulaf, badem, soya, hindistan cevizi, pirinç gibi bitkisel hammaddelerin suyla işlenmesiyle üretilen ve kafelerde inek sütü yerine kahve içeceklerinde kullanılan içeceklerin genel adıdır (İng. plant-based milk, plant-based milk alternative).
Bitkisel süt ne demek?
Gündelik dilde ve kafe menülerinde “bitkisel süt” (yulaf sütü, badem sütü vb.) denir; ancak teknik ve yasal açıdan bunlar süt değil, bitkisel bazlı içeceklerdir. Ambalajlı ürünlerin adlandırması ve etiketi Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’ne tabidir; menüde nasıl adlandırılacağı konusunda güncel mevzuatın kontrol edilmesi önerilir.
Journal of Food Science and Technology‘de yayımlanan derlemeye (Sethi, Tyagi & Anurag, 2016) göre bu içecekler hızla büyüyen bir fonksiyonel içecek segmentidir ve inek sütüne alerji, laktoz intoleransı, kalori ve kolesterol kaygıları ile vegan beslenme gibi nedenlerle tercih edilir. Derleme, raf ömrü ve emülsiyon kararlılığı için UHT ve ultra yüksek basınçlı homojenizasyon gibi teknolojilerin kullanıldığını belirtir.
Kafede kullanımı
- Köpürme: Bitkisel içecekler protein ve yağ içeriklerine göre farklı köpürür; birçok üretici bu nedenle kahve için özel “barista” serileri sunar.
- Alerjen: Soya ve sert kabuklu meyveler (badem, fındık vb.) alerjen listesindedir. Aynı sürahi ve buhar çubuğunun hem inek sütü hem bitkisel içecekte kullanılması çapraz bulaşma riski doğurur; ayrı ekipman ve etiketleme önerilir.
- Fiyat: Pek çok kafe bitkisel seçenekler için ek ücret alır; uygulama işletmeden işletmeye değişir.
Örnek: “Latte siparişlerinin önemli bölümü yulaf içeceğiyle hazırlanıyor; bunun için ayrı bir süt sürahisi kullanılıyor.”
İlgili terimler
Ayrıntılı bilgi: Kahve ve Barista Rehberi: Çekirdekten Fincana Bilmeniz Gerekenler
Kaynak: Sethi, Tyagi & Anurag (2016), Plant-based milk alternatives…, Journal of Food Science and Technology


