Garnitür
Garnitür, et, tavuk ya da balık gibi ana yemeğin yanına eklenen sebze, patates, pilav, püre gibi tamamlayıcı yiyeceklerdir; süsleme anlamı da vardır.
Garnitür (Fr. garniture; İng. side dish ya da garnish), et, tavuk veya balık gibi ana yemeğin yanına eklenen sebze, patates, pilav, püre, makarna gibi tamamlayıcı yiyeceklerdir; tabağı süslemek için kullanılan küçük öğeler için de aynı sözcük kullanılır.
Garnitür ne demek?
Kelime Fransızca garniture’den gelir. TDK’nın ilk anlamı doğrudan mutfakla ilgilidir: “et veya balık gibi asıl yemeğin yanına eklenen sebze, patates vb. yiyecekler”. Sözlük ayrıca “bezenti” (süs) anlamını da verir. İngilizcedeki garnish ise Merriam-Webster’a göre yiyeceği ya da içeceği süslemek veya tatlandırmak için kullanılan limon dilimi, maydanoz gibi şeylerdir; Türkçede “garnitür” daha çok yan yemeği, “garnitür/süsleme” ayrımı ise bağlama göre yapılır.
Türleri
- Nişastalı garnitürler: Patates (püre, kızartma, fırın), pilav, bulgur, makarna
- Sebze garnitürleri: Sote, buharda, ızgara ya da glase sebzeler
- Salata ve soğuk garnitürler: Yeşillik, turşu, salsa
- Süsleme amaçlı öğeler: Taze ot, narenciye kabuğu, filiz
Mutfakta kullanımı
Klasik brigad düzeninde sebze ve garnitür hazırlığı çoğunlukla entremetier bölümünün işidir. Garnitürler önceden hazırlanan mise en place’in önemli bir bölümünü oluşturur. Her tabağın garnitürü standart reçetede gramajıyla belirtilmeli, maliyete dahil edilmelidir; aksi hâlde porsiyon sapmaları food cost’u yükseltir. Bazı menülerde garnitür misafirin seçimine bırakılır ya da ayrıca fiyatlanır.
Örnek: “Izgara köftenin garnitürü bulgur pilavı ve közlenmiş biber; misafir isterse patates püreyle değiştirebiliyor.”
İlgili terimler
- Antre
- Chef de Partie
- Mise en Place
- Standart Reçete
- Porsiyon Kontrolü
- Concassé
- Macédoine
- Tabak Sunumu (Plating)
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük; Merriam-Webster, “garnish”


